درس زندگي

درمورد سؤال شما باید به عرض برسانیم که بین منفی بینی و سوء‌ظن تفاوت وجود دارد. منفی بینی به این معناست که فرد در مشاهده و بیان و گزارش از واقعیّت‌های موجود و پدیدههایی که با آنها مواجه می‌‌شود به جای دید مثبت و نگاه به جنبة خوب، پسندیده و ایده‌ال به بیان بعد زشت، بد، ناخوشایند و خلاف طبع آن می‌‌پردازد. مثلاً در حالی که لیوان تا نیمه آب دارد او در بیان این واقعیّت سوی دیگر قضیه را دیده و می‌گوید لیوان نصف است. بهر حال در حالی که مثبت و منفی، خوب و بد، زشت و زیبا هر دو که وجود دارند و از واقعیّت برخوردارند وی به جنبة نا خوشایند توجه دارد در حالی که فرد مبتلا به سؤظن شاید واقعیّت را نگوید و یا آنچه را که بیان می‌کند مطابق با واقع نیست. یعنی افزون بر دید منفی داشتن، این برداشت گاه مطابق با واقعیّت خارجی هم نیست. با عنایت به تفاوت این دو واژه خوب بود که شما مقصود خودتان را بصورت واضح‌تر بیان می‌نمودید تا ارائة خدمت مفید میسّر می‌گشت، ولیکن در اینجا به ملاحظه مواردی که امروزه بیشتر مورد نیاز است و افراد با آن دست به گریبان هستند گمان می‌بریم که منظور شما نیز علاج سؤظن باشد و ما نیز به این مشکل می پردازیم.
قبل از ارائة راهکار لازم است به عنوان مقدّمه به بیان مفهوم سؤظن بپردازیم تا واقعیّت آن آشکار گردد، آنگاه بی‌تردید درمان آن آسان‌تر خواهد بود. سؤظن عبارت است از حالت ذهنی غیر مستند به علم و راههای علمی که موجب یک برداشت و تصوّر ذهنی نابجا و ناپسند و گاه خلاف واقع می‌شود، یعنی علم و یقین نیست بلکه ظن است و از طرف دیگر این ظن ناشی از خوش‌بینی نبوده و مفید دیدی پسندیده و مثبت و خرسند کننده نیست.امّا راهکارها:
1ـ اولین راهکار در علاج این حالت زشت، مواجه کردن فرد با واقعیّت است. مثلاً اگر کسی با تکیه بر دلایل سست معتقد است حسین در امتحان قبول نشده است باید کارنامة قبولی حسین را فوراً به وی ارائه کرد. چنانچه در چندین مورد با اینگونه افراد چنین برخوردی صورت بگیرد او کم‌کم در شیوة اندیشیدن و کانالهای کسب اطلاع خود تجدیدنظر کرده و به سادگی هر حرف و سخنی را نمی‌پذیرد.